Od jego początków w XIX wieku do współczesności felieton przeszedł znaczną transformację jako gatunek literacki. Przykłady felietonów w polskiej literaturze, od Bolesława Prusa po Michała Pilcha, pokazują, jak forma i tematyka gatunku zmieniały się wraz ze zmieniającymi się warunkami społecznymi, politycznymi i kulturowymi. W miarę tego rozwoju felieton pozostawał nadal krótką formą literacką, która łączy cechy eseju, reportażu i komentarza. Jednak styl, tematyka i funkcja felietonu ewoluowały w odpowiedzi na potrzeby i oczekiwania odbiorców.

Bolesław Prus, jeden z najbardziej znanych pisarzy polskiego realizmu, miał znaczący wpływ na rozwój felietonu w XIX wieku. Jego felietony, które zostały opublikowane głównie w warszawskich gazetach, są doskonałym przykładem tego, jak felietony mogą być wykorzystywane do analizy spraw społecznych i politycznych, które dzieją się obecnie. Prus często przedstawiał bieżące wydarzenia w swoich tekstach w sposób wnikliwy i krytyczny, zachowując przy tym zdolność literacką i dziennikarską. Precyzyjny język, głęboka analiza społeczna i często delikatny humor charakteryzują Felietony Prusa. Na przykład Prus poruszał problemy polityczne i społeczne, które były aktualne w jego epoce, a jego obserwacje i uwagi zawsze były umieszczone w szerszym kontekście zjawisk społecznych. Felietony Prusa stały się ważnym dokumentem epoki, odzwierciedlającym nastroje społeczne i zmiany zachodzące w XIX wieku, dzięki tej zdolności do głębokiej analizy i zdolności do obserwacji codziennego życia.

Możemy zauważyć, jak felieton zmienia się wraz z nowymi kontekstami historycznymi i społecznymi w XX wieku. Michał Czyżewski, jeden z najbardziej znanych felietonistów lat międzywojennych, miał nieco inny punkt widzenia. W jego felietonach widać skutki społeczne i polityczne napięć lat trzydziestych, a jego teksty są przykładem zaangażowanej publicystyki. Czyżewski poruszał kontrowersyjne tematy w swoich felietonach, takich jak „Dziennik na co dzień”. Jego felietony były ważnym głosem w dyskursie publicznym w tamtych latach, dzięki swojemu bezpośredniemu językowi i zdecydowanym opiniom.

Michał Pilch tworzy nowoczesny felieton, zachowując tradycję gatunku. W swoich felietonach Pilch jest znany z głębokiej introspekcji i ironii, a jako jeden z najbardziej znanych felietonistów współczesnych często eksperymentuje z formą i stylem. Pilch wprowadza subiektywne spojrzenie na codzienne życie w felietonach takich jak „Dziennik”, łącząc elementy osobistych refleksji z analizą zjawisk społecznych i kulturowych. Jego felietony są często introspektywne i medytacyjne, co odzwierciedla jego zmieniające się podejście do tematów i form felietonów. Pilch wprowadza do felietonu osobisty ton, co sprawia, że jego teksty są bardzo intymne i refleksyjne; często bada ludzkie emocje i relacje w sposób głęboki i przenikliwy.

Osobiste doświadczenia autora są głównym tematem felietonów Pilcha. W przeciwieństwie do podejścia Prusa, które było bardziej obiektywne i analityczne, jego styl jest bardziej subiektywny i osobisty. Pilch i Prus komentują aktualne wydarzenia w sposób bardziej osobisty i mniej formalny. Często jest introspektywny i refleksyjny, a jego felietony są pełne literackich zabiegów stylistycznych, które wzbogacają i nadają im głębszy wymiar.

Podsumowując, od czasów Bolesława Prusa do współczesnych tekstów Michała Pilcha felieton jako gatunek literacki znacznie się rozwinął. Wykorzystując felieton jako narzędzie do krytyki społecznej i literackiej, Prus reprezentował realistyczne podejście do felietonistyki i koncentrował się na analizie społecznej i politycznej z perspektywy epoki XIX wieku. Michał Pilch współcześnie przekształca felieton w bardziej refleksyjny i osobisty styl, podczas gdy Michał Czyżewski w międzywojniu wprowadził go do bardziej zaangażowanej roli publicystycznej. Postęp felietonu od epoki do epoki pokazuje, jak zmieniały się oczekiwania i potrzeby czytelników, a także jak forma ta dostosowywała się do zmieniających się kontekstów społecznych i kulturowych.