Podczas rozmowy z czytelnikami pisarze wpływają na ich myślenie, uczucia i postawy poprzez pisanie apelów, przesłań i testamentów. W różnych epokach te rodzaje komunikacji literackiej odwoływały się do osobistych, społecznych i politycznych tematów. Wykorzystując je na podstawie wybranych tekstów z różnych epok, można zobaczyć, jak pisarze wykorzystywali literaturę jako środek do przekazywania swoich idei i przesłań.

W średniowieczu: „Boska komedia” Dantego Alighieri

W średniowieczu apele i przesłania literackie często były związane z religią i moralnością. W „Boskiej komedii” Dante Alighieri wykorzystuje epicką formę, aby zwrócić uwagę czytelników. Dante przedstawia moralne nauki dotyczące sprawiedliwości, grzechu i odkupienia poprzez swoją wizję zaświatów. Jego wędrówka przez Piekło, Czyściec i Raj jest metaforyczną ilustracją tego, jak ważne jest moralne odkupienie i życie zgodnie z boskimi zasadami. Dante apeluje do czytelników, aby zastanowili się nad swoimi działaniami i moralnością, opisując szczegółowo kary, jakie ponoszą różne postacie. To sprawia, że „Boska komedia” jest nie tylko arcydziełem literatury, ale także przesłaniem moralnym.

Oświecenie: Wolter's Choice

Literatura oświeceniowa często była krytyczną w XVIII wieku, występując przeciwko nietolerancji, ignorancji i niesprawiedliwości społecznej. W „Kandydzie” Voltaire przedstawia swój punkt widzenia za pomocą literackiego testamentu. Voltaire krytykuje filozofię optymizmu oraz systemy społeczne i religijne, które przyczyniają się do cierpienia i niesprawiedliwości w swojej satyrze. Jego wnioski są proste: prawdziwe szczęście można znaleźć w działaniu i pracy, a rzeczywistość jest pełna niedoskonałości. „Kandyd” jest literackim apelem do czytelników o krytyczne myślenie i refleksję nad rzeczywistością, jednocześnie zachęcając ich do aktywnego wpływania na świat, który żyje wokół nich.

Romantyzm: Dzieło Juliusza Słowackiego „Kordian”

W romantyzmie literatura często przybierała formę osobistych i patriotycznych apelów. W „Kordianie” Juliusz Słowacki pokazuje losy bohaterów narodowych i daje testament moralny i osobisty. „Kordian” jest manifestem młodego pokolenia, które pragnie nie tylko wolności i sprawiedliwości, ale także krytykuje obecne polityczne i społeczne uwarunkowania. Poprzez swoją postać Słowacki wyraża pragnienia zarówno osobiste, jak i narodowe, zachęcając czytelników do odwagi i zaangażowania się w walkę o niepodległość i zmiany społeczne. „Kordian” jest przykładem testamentu literackiego, który łączy przekonania patriotyczne z osobistymi doświadczeniami.

XX wiek: Viktor Frankl, „Człowiek w poszukiwaniu sensu”

Literatura XX wieku często koncentrowała się na problemach egzystencjalnych i humanistycznych. W „Człowieku w poszukiwaniu sensu” Viktor Frankl wykorzystuje swoją książkę jako apel i przesłanie, aby zachęcić czytelników do wiary i optymizmu. Frankl opisuje swoje doświadczenia jako więzień obozów koncentracyjnych, a także swoje poglądy na temat filozofii przetrwania i sensu życia. Książka, którą napisał, jest nie tylko relacją z jego własnych doświadczeń osobistych, ale również próbą znalezienia odpowiedzi na podstawowe pytania dotyczące celu istnienia ludzkości. Frankl daje czytelnikom filozoficzne i psychologiczne narzędzia do radzenia sobie z trudnościami życiowymi, jednocześnie zachęcając ich do odkrywania sensu w obliczu cierpienia i trudności.

Postmodernizm: Dzieło Michaiła Bułhakowa „Mistrz i Małgorzata”

Autorzy literatury postmodernistycznej często eksperymentują z formą i treścią, tworząc prace, które są zarówno apelami literackimi, jak i komentarzami społecznymi. W „Mistrzu i Małgorzacie” Michaił Bułhakow przedstawia różne punkty widzenia na temat moralności, władzy i miłości za pomocą wielowarstwowej narracji. Ponadto książka Bułhakowa służy jako przykład literacki wartości uniwersalnych, takich jak wolność i sprawiedliwość. Bułhakow zachęca czytelników do zastanowienia się nad stanem współczesnego społeczeństwa i zachowania własnej wolności i etyki w obliczu opresji.

Podsumowanie

Literackie apele, przesłania i testamenty to ważne narzędzia, które pisarze wykorzystują do rozmowy z czytelnikami. Każda z tych form komunikacji literackiej, od średniowiecznego moralizowania Dantego po oświeceniową krytykę Voltaire'a, romantyczne manifesty Słowackiego, egzystencjalne przesłania Frankla po postmodernistyczne refleksje Bułhakowa, wpływała na tworzenie i przekazywanie idei, wartości i emocji. Jako środek interakcji z czytelnikiem literatura nie tylko przedstawia zmiany epoki i społeczeństwa, ale również wpływa na ludzi i społeczeństwo.